برنامه نویسی فرانت اند (Front-End) چیست؟ | آشنایی با فرانت کار
فرانت اند دریچهی ارتباط شما با دنیای اینترنتی هست. هر روز بارها از دهها سایت و یا اپلیکیشن استفاده میکنی و حجم زیادی اطلاعات به دست میاری و یا خیلی کارهای اینترنتی از قبیل خرید، پرداخت قبض، بررسی سفارشات، دانلود فیلم و موارد دیگه رو انجام میدهید. اما آیا تا به حال فکر کردی که پشت پرده این همه سایت و اپلیکیشن چه خبره؟ تمام آنچه از ظاهر سایت و یا اپلیکیشن میبینید و با اون تعامل برقرار میکنید، از طریق برنامه نویسی فرانت اند ایجاد شده.

هر سایت و یا اپلیکیشن از دو بخش تشکیل شده که شامل برنامه نویسی فرانت اند برای سمت کاربر و برنامه نویسی بک اند برای ارتباط سمت سرور هست. در این مقاله، کاری با لایههای زیرین برای ارتباط با سرور یعنی برنامه نویسی بک اند (Back end) نداریم. اما قراره تا بخش رویه سایتها و اپلیکیشنها یا همان فرانت اند (Front end) رو با جزئیات بررسی کنیم. اینکه فرانت اند چیست؟ فرانت کار کیست؟ و برای فعالیت در این بخش به چه زبانهای برنامه نویسی و ابزارهای رایانهای و مهارتها نیاز دارید.
فرانت سایت چیست؟ چه کاربردی دارد؟
فرانت اند (Front end) به تمام بخشهای ظاهری و یا اصطلاحاً جلوی سایت گفته میشه و قراره تا در تعامل با کاربر (کلاینت) برنامه نویسی بشود. واژه Front به معنای مقابل و یا جلو است و این بخش هم شامل تمام فعالیتهای رویه وب سایتها و یا اپلیکیشنهای موبایلی هست.
قطعاً تا حالا از صدها نوع سایت و یا اپلیکیشن استفاده کردی و از بخشهای مختلف و یا گرافیک محیط سایت لذت بردی و به راحتی تعامل داشتید. اما همهی این ساختار باید کد نویسی بشه و فرانت کار این مرحله رو انجام میده. در واقع فرانت اند کدهای غیر قابل فهم برای کاربران رو به ظاهری گرافیکی و بصری و قابل نمایش در رویه سایت تبدیل میکند. این شکلی دیگه کاربرها کدهای کامپیوتری رو نمیبینند، بلکه با بخش نمایشی، گرافیکی، بصری، صداها و در کل جریان اطلاعات سایت روبرو هستند. فرانت اند (Front end) یا همان توسعه سمت کلاینت (کاربر) بخش پررنگی از دوره جامع طراحی سایت هست و قراره تا از صفر تا صد طراحی ظاهر و نمای هر سایت و یا اپلیکیشن رو شامل بشود.
بخش های مختلف فرانت اند
قبل از هر چیز باید بدونی که فرانت اند به دو بخش اصلی تفکیک میشود. بخش اول مرحله طراحی و گرافیک سایت و یا اپلیکیشن هست. در این بخش از ابزارهای طراحی و نرمافزارهای گرافیکی مثل فتوشاپ و یا ادوبی ایکس دی و حتی فیگما برای ظاهر سایت استفاده میکنند.
اما بخش دوم اصل ماجرا هست. جاییکه باید رابط کاربری رو از طریق برنامه نویسی فرانت اند بسازی و اجرا کنید. در این بخش به برنامه نویسی نیاز داری و باید از چندین نوع زبان مثل CSS، HTML و یا جاوا اسکریپت استفاده کنید. بخش توسعه رابطه کاربری به بخشهای گرافیکی متصل هست و کارهای مربوط به سمت کلاینت رو مدیریت میکنه و به کاربر اجازه میده تا با محیط سایت و یا اپلیکیشن در تعامل باشه. آنچه به عنوان برنامه نویسی فرانت اند میشناسید، در واقع همین بخش توسعه رابط کاربری و کار با زبانهای برنامه نویسی هست.
زبان های برنامه نویسی فرانت اند
زبانهای برنامه نویسی فرانت اند خیلی زیاد هستند. البته خیلی از این زبانها صرفاً برای موارد خاص استفاده شدن و یا دیگه منسوخ شده و کسی از آنها برای توسعه فرانت اند استفاده نمیکنه. در حال حاضر سه زبان مهم و اصلی وجود داره که هر برنامهنویس فرانت اند باید یاد بگیرد:
- زبان برنامه نویسی HTML
- زبان برنامه نویسی CSS
- زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت
در ادامه هر سه زبان رو معرفی میکنیم. ولی لازمه بدونی که این سه زبان رقیب هم نیستند و جای یکدیگر رو پر نمیکنند، بلکه زنجیرهوار پشت سر هم قرار دارند و هر کدوم برای خلق یه بخش از Front-End استفاده میشوند. پس مهمه که هر سه زبان رو بلد باشید. از طرفی هرکدوم چندین نوع کتابخانه و یا فریم ورک دارند که مسیر کد نویسی رو سادهتر و دست بازتر میکنه و یادگیری همین فریم ورکها در هر چه سریعتر شدن و بهتر شدن برنامه نویسی فرانت اند نقش دارد.
زبان برنامه نویسی HTML
زبان برنامه نویسی HTML اولین قدم برای طراحی فرانت هست و در تولید ساختار سایت استفاده میشود. اگه سایت رو با همه زیباییها و جلوههای بصری و رابطهای کاربری مثل بدن انسان تصور کنید، قطعاً به یه ساختار اسکلتبندی شده نیاز دارید. این ساختار رو با استفاده از HTML میسازند.
HTML اصلاً یک زبان برنامه نویسی نیست، بلکه یه زبان نشانهگذاری هست و جای هر المان رو داخل صفحه نمایش سایت و یا اپلیکیشن معین میکند. بهتره بدونی که چندین نوع زبان نشانهگذاری وجود داره و HTML بهترین، سادهترین و معروفترین آنها هست. اما در کار با HTML دیگه خبری از ساختارهای رایج برنامه نویسی مثل شرط، حلقه، تکرار و موارد اینچنینی نیست. بلکه قراره تا داخل متن از یه سری نشانه استفاده کنید. همین نشانهها باعث میشه تا متن برنامه از سایر المانهای صفحه جدا بشه. این شکلی قادر هستی تا المانهای مختلف و مستقل از یکدیگر داخل صفحه وب قرار بدی که هر کدوم بعدها وظایف جداگانهای داشته باشند. دوره HTML تقریباً اولین قدم در مسیر یادگیری برنامه نویسی فرانت اند هست.
زبان برنامه نویسی CSS
CSS زبان برنامه نویسی استایل دهی هست. اگه همان بدن انسان رو مجدداً تصور کنید، حالا قراره تا گوشت و پوست و اجزای صورت رو بر روی اسکلت سایت بپوشانیم و این کار از طریق زبان برنامه نویسی CSS انجام میشود. در واقع از قبل و با استفاده از HTML جای هر یک از المانهای صفحه سایت رو مشخص کردید و حالا برای همان المانها استایل دهی میکنیم. یعنی شکل و ظاهر هر المان رو طراحی خواهیم کرد.
زبان برنامه نویسی CSS مکمل HTML در برنامه نویسی فرانت اند هست. هیچ کدوم به تنهایی کارایی ندارند و باید زنجیرهوار پشتسرهم کد نویسی بشوند. خیلی ساده CSS نوعی زبان برنامه نویسی نشانه گذاری با ساختار استایل دهی هست که به شما اجازه میده تا ساختار صفحات وب در HTML رو طراحی کنید. خلاصه اگه قراره تا فرانت کار باشی و در این محیط فعالیت کنید، قطعاً لازمه تا دوره CSS در آموزش برنامه نویسی فرانت اند رو جدی بگیرید.
زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت (Java Script)
زبان جاوا اسکریپت آخرین حلقه از زبانهای برنامه نویسی فرانت اند هست و در تعامل کامل با HTML و CSS قرار داره و برای پویانمایی و طراحی رابط کاربری صفحات سایت کارایی دارد. جاوا اسکریپت زبان برنامه نویسی قدرتمند و خیلی معروف و کاربردی سمت کلاینت هست. اما به روشهایی مثل ایجاد پلتفرم Node.js قادر هستی تا از جاوا اسکریپت سمت سرور هم استفاده کنی که فعلاً وارد این بحث نمیشویم.
همون بدن انسان رو یه بار دیگه تصور کنید که با HTML اسکلت رو ساختی و با CSS بخشهای ظاهری مثل پوست و گوشت و اجزای صورت رو اضافه کردید. ولی هنوز این آدم خیالی شما جان نداره و قادر نیست تا راه بره و کارهای خودش رو انجام بده. حالا در این مرحله به زبان جاوا اسکریپت برای جان بخشیدن به صفحات سایت نیاز دارید.
جاوا اسکریپت به تمام المانهای طراحی شده صفحات سایت متصل میشه و اطلاعات رو از سمت کلاینت به سمت سرور منتقل میکند. به این ترتیب پل ارتباطی Front-End و Back-End هست و برای همین هست که یادگیری جاوا اهمیت خیلی زیادی دارد.
فریم ورک ها چه هستند؟ و چه اهمیتی در برنامه نویسی فرانت اند دارند؟
برای برنامه نویسی فرانت اند به چیزی بیشتر از همین سه زبان CSS، HTML و جاوا اسکریپت نیاز ندارید. فقط کافیه همت کنی و مراحل طولانی کد نویسی هر بخش رو کامل کنید. ولی یه لحظه صبر کن! آیا لازمه تا برای هر کار تکراری و یا کارهای شبیه به هم مدام کد نویسی کنید؟ فکر نمیکنی این شکلی حجم کد نویسی خیلی طولانی و پروسه کار خیلی سخت و پیچیده باشه؟
البته یه راهحل ساده برای حل این مشکل وجود داره و آن هنر استفاده از کتابخانهها و یا فریم ورکها در برنامه نویسی فرانت اند هست. کتابخانهها و یا فریم ورکها زبانهای مستقل برنامه نویسی نیستند، بلکه مجموعهای از کدها، توابع، قواعد و یا الگوها هستند که با توجه به یه سری کارهای تکراری از قبل نوشته شدند. کافیه هنر استفاده از این فریم ورکها رو بلد باشی تا دیگه نیازی نباشه که هزار خط کد نویسی کنی و شاید اصلاً نتیجه نهایی خوب و رضایتبخش نباشه. کار با فریم ورکهای فرانت اند در هر سه زبان CSS، HTML و یا جاوا اسکریپت چند مزیت داره.
- مسیر برنامه نویسی فرانت اند رو سادهتر میکنه.
- سرعت برنامه نویسی رو افزایش میده.
- از قبل با دقت کد نویسی شدند و پروژه شما رو حرفهایتر میکنند.
- حجم کد نویسی کمتر شده که سرعت اجرای سایت در محیط Front-End رو افزایش میدهند.
- برای کد نویسی تمیزتر و قابل فهمتر مناسب هستند تا بعدها به راحتی تغییرات لازم رو اعمال کنید.
فریم ورک های CSS
از قبل به زبان استایل گذاری CSS اشاره کردیم و گفتیم که این زبان برای هر چه زیباتر شدن و تعاملیتر کردن صفحات سایت هست. البته کار با CSS در برنامه نویسی فرانت اند یه مقدار سخت و خسته کننده هست. برای همین چندین نوع فریم ورک در محیط CSS طراحی شده تا وقتی قراره Front-End رو استایل دهی کنید، دیگه با چالشهای جدی و کارهای خیلی طولانی و خسته کننده روبرو نباشید. فریم ورکهای معروف و خیلی کاربردی CSS به قرار زیر هستند:
فریم ورک Flexbox
برای سادگی در برنامه نویسی CSS بهتره که با ماژولهای دست باز و از قبل کد نویسی شده کار کنید. داخل فریم ورک Flexbox تا دلت بخواد از همین ماژولهای آماده هست که مسیر کار با CSS رو خیلی سریع و خیلی ساده میکند. Flexbox برای این هست که قادر باشی تا ساختار CSS رو بدون تغییر کلی اصلاح کنی و دیگه لازم نباشه تا برای هر تغییر جزئی در CSS کل ساختار از قبل کد نویسی شده رو به هم بریزید. برای همین نکات کاربردی هست که آموزش Flexbox از مهمترین بخش ها دوره جامع فرانت اند محسوب میشه و هر فرانت کار لازمه که آموزش این فریم ورک رو جدی بگیره.
فریم ورک Grid (گرید)
Gri (گرید) از جمله فریم ورکهای خیلی معروف و کاربردی در برنامه نویسی فرانت اند هست که به موازات فلکس باکس (Flexbox) قرار دارد. معمولاً کارآموزان برنامه نویسی Front-End از میان فریم ورکهای Flexbox و یا Grid یکی رو انتخاب میکنند. به هر حال گرید فریم ورک خیلی خوب برای نظم دهی ساختار کلی CSS هست و بهت اجازه میده تا ساختار کلی CSS رو سادهتر و البته خیلی منظمتر چیدمان کنید.
فریم ورک بوت استرپ (Boot Strap)
فریم ورک Boot Strap برای خلق صفحات واکنش گرا در محیط وب و هنگام برنامه نویسی CSS کارایی دارد. صفحات واکنش گرا حالا به المانهای خیلی محبوب از دنیای طراحی سایت تبدیل شدند و مهمه که در طراحی فرانت اند از این نوع صفحات استفاده بشود. معمولاً توسعه دهندگان فرانت اند از بوت استرپ در کنار Flexbox استفاده میکنند و اگه هم قراره تا دوره آموزش فرانت اند رو سپری کنید، بهتره تا این فریم ورک رو پس از فلکس باکس یاد بگیرید. خلاصه جنبههای خلاقانه و زیباییهای واکنشگرا در صفحات سایت رو از طریق همین فریم ورک بوت استرپ در محیط CSS کد نویسی میکنند.
فریم ورک Tailwind (تیلویند)
Tailwind از سری فریم ورکهای وابسته به CSS هست که در موازات بوت استرپ قرار میگیره و برای طراحی صفحات با ظاهر منحصر به فرد در سایتها و یا اپلیکیشنها کارایی دارد. تیلویند جایگزین بوت استرپ نیست، بلکه کنار هم هستند. یعنی اگه بخوای صفحات واکنشگرای ساده و با استفاده از ساختارهای از پیش تعریف شده بسازی، بهتره که از بوت استرپ استفاده کنید. اما اگه لازمه تا محیط صفحات سایت خیلی شخصی سازی باشند و فضا کاملاً خلاقانه و متفاوت شکل بگیره، بهتره که هنگام برنامه نویسی فرانت اند بخش CSS از فریم ورک Tailwind استفاده کنید.
ترتیب یادگیری فریم ورک های CSS |
||
نام زبان |
آموزشهای سطح اول |
آموزشهای سطح دوم |
زبان استایل دهی CSS |
|
|
فریم ورک های جاوا اسکریپت (Java Script)
جاوا اسکریپت زبان خیلی قدرتمند و البته خیلی محبوبی هست. یه زبان دست باز که به راحتی قادر هست تا پل ارتباطی محیط فرانت اند و بک اند باشه و به سرعت کد نویسی شده و کاملاً تعاملی قابلیت اجرا شدن دارد. برای همه این موارد هست که زبان جاوا اسکریپت محبوبترین زبان برنامه نویسی Front-End هست. خصوصاً که با استفاده از فریم ورکهای قدرتمند و کار راهاندازی عرضه شده. فریم ورکهایی مثل:
فریم ورک React (ری اکت)
جاوا اسکریپت اگرچه زبان قدرتمندی هست، ولی مسیر کد نویسی طولانی داره و گاهاً ممکنه در پروژههای بزرگ گیج کننده باشه. برای همین و به جهت سادهتر شدن کد نویسی جاوا اسکریپت هست که فریم ورک خیلی محبوب و کاربردی React (ری اکت) رو طراحی کردند. ری اکت قدرتمندترین کتابخانه جاوا اسکریپت هست و در کل برنامه نویسی فرانت اند از همه بیشتر استفاده شده. ری اکت بهت اجازه میده تا رابط کاربری قدرتمندتری در جاوا اسکریپت بسازی و برای مدیریت ارتباطات پروژههای بزرگ مشکلی نداشته باشید.
کتابخانه JQuery
همه برنامهنویسهای حرفهای فرانت اند علاقه دارند تا به هر ترتیبی از حجم کد نویسی جاوا اسکریپت کم کنند و در عوض سرعت اجرای صفحات سایت در محیط فرانت اند رو افزایش بدهند. البته حرفهایها خیلی خوب بلدند که چطور از کتابخانه JQuery داخل برنامهنویسیهای بزرگ و تو در توی جاوا اسکریپت استفاده کنند. JQuery کتابخانه دست باز و کاملاً کاربردی هست. در این کتابخانه به تعداد قابل توجه توابع و ماژول از قبل کد نویسی شده که در خیلی مراحل طراحی و برنامه نویسی فرانت اند کارایی دارند.
فریم ورک ویو (Vue.js)
ویو (Vue.js) هم یکی دیگر از فریم ورکهای قدرتمند و البته محبوب برای کد نویسی جاوا اسکریپت هست و خیلیها از محیط این فریم ورک برای سادهسازی کد نویسیهای بزرگ و شکستن رشته کدهای طولانی داخل ماژولهای زنجیرهوار استفاده میکنند. البته فریم ورک ویو یه جورایی در سایه قدرتنمایی ری اکت قرار داره و برنامه نویسهای فرانت اند در کل ترجیح میدهند که از ری اکت به جای ویو استفاده کنند. ویو یک فریم ورک ساده و سبک و قابل توسعه هست که بهت اجازه میده تا رابط کاربری پویا و قدرتمند برای وبسایت خودت بسازید.
فریم ورک انگولار (Angular)
فریم ورک انگولار (Angular) هم یکی دیگه از بسترهای کمکی و البته خیلی کاربردی هست که برای برنامه نویسی فرانت اند استفاده میشه و تقریباً جایگاه متوسطی پیدا کرده و برای خیلی از فضاهای طراحی فرانت اند برای سادهتر شدن مراحل کد نویسی محبوب هست. از انگولار برای ساخت اپلیکیشنهای تک صفحهای استفاده میکنند و برای کارهای تیمی که مجموعه چند نفر برنامهنویس روی فرانت اند کار میکنند، مفید و کاربردی هست.
ترتیب یادگیری فریم ورکهای جاوا اسکریپت |
||
نام زبان |
کاربردی در سطح اول |
کاربردی در سطح دوم |
جاوا اسکریپت (Java Script) |
|
|
زبان برنامه نویسی سوئیفت در فرانت اند
برنامه نویسی فرانت اند در دو نوع فضای مختلف انجام میشه و قراره تا از این بخش در طراحی وبسایت ها و یا وب اپلیکیشنها استفاده کنید. تکلیف فرانت اند وب سایتها که معلوم هست و مفصل از بخشها مثل CSS، HTML و یا جاوا اسکریپت صحبت کردیم. ولی طراحی وب اپلیکیشنها مخصوص اجرا در گوشیهای موبایلی هستند. و در این فضاها باید محیط فرانت اند متفاوتی رو کد نویسی کنید. البته در این میان به زبانهای مستقل دیگری هم نیاز دارید. مثل زبان برنامه نویسی Swift که مخصوص طراحی فرانت اند برای سیستمعامل IOS هست و در خلق وب اپلیکیشنهای موبایلی برای سیستمهای IOS استفاده میشه.
آشنایی با ابزارهای مورد نیاز در برنامه نویسی فرانت اند
فرانت اند در کل ترکیبی از طراحی گرافیکی صفحات وب و توسعه آنها برای ارتباط با سرور هست. تمام هنر برنامه نویسی فرانت اند برای جانمایی بخشهای مختلف صفحات وب، استایل دهی و در نهایت تعریف رابط کاربری هست و زبانها CSS، HTML و جاوا اسکریپت با تمام فریم ورکها برای همین منظور هستند. اما در برنامه نویسی فرانت اند به یه سری ابزارهای دیگه هم نیاز دارید. ابزارهایی که برای تکمیل کارهای گرافیکی و همچنین بخشهای ویرایش کد به کارِت میاد و باید درک درستی از این ابزارها داشته باشید. ابزارهایی مانند:
ابزارهای ویرایش کد در فرانت اند
ویرایشگرهای کد ابزارهایی برای نوشتن کدها در برنامه نویسی فرانت اند هستند. این ابزارها در واقع بسترهای کد نویسی هستند و هر متخصص فرانت اند علاقه داره تا از ویرایشگر کد کمحجم و کاربردی استفاده کند. در حال حاضر ویرایشگر Notepad بهترین نوع هست و در عین حال میتونیم از Eclipse و حتی Visual Stadio Code هم به عنوان ویرایشگرهای قدرتمند برای برنامه نویسی Front-End یاد کنیم.
ابزارهای گرافیکی در فرانت اند
طراحی گرافیکی صفحات سایت، اولین قدم برای طراحی فرانت اند هست. معمولاً متخصصین قبل از آغاز برنامه نویسی Front-End کارهای گرافیکی طراحی صفحات سایت رو انجام میدهند تا یه نمونه اولیه داشته باشند و بدانند که ظاهر سایت قراره چه شکلی بشود. به این ترتیب مسیر کد نویسی و کار با زبانهای برنامه نویسی خیلی سادهتر انجام میشود. چون حالا یه نمای کلی از ظاهر محیط سایت رو در اختیار دارید. این کار با استفاده از ابزارهای گرافیکی انجام میشود. از بهترین ابزارهای گرافیکی برای طراحی صفحات سایت هم میتونیم به Sketch و یا Photoshop اشاره کنیم. Balsmiq Mockups هم یه مدل ابزار نمونهسازی پرکاربرد هست. برای ویرایش کارهای گرافیکی هم میتونی از ابزارهایی مثل Figma و یا Lustrator استفاده کنید.
طراحی واکنش گرا در فرانت اند چیه؟ و چه شکلی ساخته میشه؟
طراحی واکنش گرا (Responsive Design) حالا به یک قابلیت بسیار کلیدی در طراحی صفحات سایت تبدیل شده و سایتهای حرفهای همگی از این قابلیت برخوردار هستند. کاربران اینترنت از ابزارهای مختلف مثل مانیتور، تبلت و یا گوشی تلفن همراه استفاده میکنند و مهمه که صفحه سایت شما در هر نوع نمایشگر به خوبی قرار بگیره. طراحی واکنش گرا برای همین منظور هست تا اندازه نمایشگر دستگاه تعیین کننده نحوه نمایش صفحات وبسایت باشد.
خیلی ساده اصل موبایل در اولویت رو باید رعایت کنید. این اصل میگه که نمایشگرهای کوچیک مثل موبایلها در اولویت هستند. رو این حساب خیلی از صفحات سایتها ابتدا برای نمایش در گوشی موبایل طراحی شدند و سپس برای نمایش در نمایشگرهای بزرگتر مثل مانیتورها اصلاح شدند. خلاصه در برنامه نویسی فرانت اند لازمه تا اصل واکنش گرا بودن (Responsive Design) رو رعایت کنید و برای این هدف به چند قاعده در Front-End نیاز دارید.
Fluid Grid System (سیستم های شبکه ای تغییر پذیر)
نوعی سیستم خودکار شناسایی اندازه نمایشگر هست که در اصول طراحی فرانت اند مورد استفاده قرار میگیره و بهجای قرار دادن صفحات در اندازههای مطلق از اندازههای نسبی استفاده میکند. از طرفی همین اندازههای نسبی نیز براساس پیکسلها محاسبه میشوند.
Media Query (مدیا کوئری)
مدیا کوئری قابلیت تغییر ابعاد صفحات سایت با توجه به نمایشگر در شرایطی خاص است. در واقع با مدیا کوئری قادر هستی تا جانمایی صفحات رو کنار هم تغییر بدهید. به عنوان مثال اگه یه صفحه در سایت به شکل عرضی کنار هم چیده شده باشه، از طریق مدیا کوئری تعریف میکنیم که المانهای همین صفحه در نمایشگر موبایل به شکل ستونی نمایش داده شود.
تصاویر تغییرپذیر
تصاویر تغییرپذیر سادهترین راه برای ایجاد واکنش گرا کردن صفحات وبسایت هست که از طریق کدهای خاص در CSS اجرا میشود. در این حالت خود تصویر قادر هست که ابعاد خودش رو کوچک و یا بزرگ کنه.
هشت مهارت برای آنکه برنامه نویس فرانت اند باشی
تا اینجای مقاله مفصل از ماهیت فرانت اند و زبانهای وابسته به آن و مجموع تمام فریم ورکها و در کل ابزارهای مورد نیاز صحبت کردیم. اما هنوز خیلی مونده تا برنامه نویسی Front-End رو تجربه کنید. برای برنامه نویسی فرانت اند به مجموعهای از مهارتهای خاص و عمومی نیاز دارید. به هر حال فرانت اند دنیای بزرگ طراحی صفحات وب هست و از کارهای گرافیکی تا کد نویسی به چند زبان در آن وجود داره. در این مسیر هم به چندین مهارت کلیدی نیاز دارید. در ادامه از ۸ مهارت برای تبدیل شدن به متخصص کاربلد فرانت اند صحبت میکنیم:
1. مهارت کار با زبان های برنامه نویسی Front-End
در اولین قدم برای طراحی محیط فرانت اند لازمه که مهارت کافی از هر سه زبان اصلی این فضا رو داشته باشید. زبانهای HTML، CSS و جاوا اسکریپت سنگ بنای برنامه نویسی فرانت اند هستند و اگه قراره تا در این محیط وارد بشی و متخصص فرانت اند باشید، لازمه تا حتماً این سه زبان رو با تسلط کامل یاد بگیرید.
2. مهارت کار با کتابخانه ها و فریم ورک های فرانت اند
دیگه وقت آن نیست که خط به خط صفر تا صد هر پروژه رو در هر سه زبان کد نویسی کنید. آخه چرا باید یه بار دیگه چرخ رو اختراع کنی، وقتی همه با ماشین جابجا میشوند! واقعاً چه دلیلی وجود داره که از ماژولها و توابع از پیش آماده شده در فریم ورکهای فرانت اند استفاده نکنی و بخوای تا کل ماجرا رو یه تنه کد نویسی کنید! اما قبل از هر چیز لازمه تا اصول کار با هر فریم ورک و یا کتابخانه رو جداگانه کار کرده باشی و حسابی در این فضاها ماهر و آگاه باشی تا به موقع از این ابزارها استفاده کنید.
3. مهارت برای طراحی صفحات واکنش گرا و کار با بوت استرپ
از صفحه نمایشگر موبایل تا مانیتورهای بزرگ صفحات سایت باید به بهترین شکل ممکن نمایش داده بشوند و برای این کار باید مهارت کافی در طراحی صفحات واکنش گرا از محیط فرانت اند داشته باشید. بوت استرپ ابزار خوب و کاملاً کاربردی برای طراحی صفحات واکنش گرا در وبسایت های اینترنتی هست.
4. مهارت کار با نرم افزارهای گرافیکی
وقتی قراره تا برای رویه و بخش تعاملی وب سایتها طراحی کنید، مهمه که از قدرت تولید نماهای گرافیکی برخوردار باشید و لازمه تا یکی دو تا از نرمافزارهای گرافیکی رو یاد بگیرید. نرمافزارهایی که به شما کمک میکنه تا عکسها، لوگوها، آیکونها، بنرها و خیلی چیزهای دیگه رو طراحی کنید و از آنها به خوبی رو محیط سایت و خلق بخشهای مختلف صفحات در فرانت اند استفاده کنید.
5. مهارت کار با ابزارهای ویرایشگر کد
کد نویسی در فرانت اند هم طولانی و هم سخت و گاهاً پیچیده هست و لازمه تا از ابزارهای مناسب ویرایشگر کد استفاده کنید. این ابزارها به شما اجازه میدهند تا به راحتی کدهای مختلف پروژه فرانت اند خودت رو بسازی و ویرایش کنی و حتی این فرصت رو داری که به سرعت مجموعه کد نوشته شده خودت رو اجرا کنید و اشکالات آن رو اصلاح کنید. ابزارهای ویرایشگر کد بهت کمک میکنه تا کدهای تمیزتر، خواناتر و حتی امنتری بنویسید و محیط فرانت اند خیلی قویتر داشته باشید.
6. آشنایی با اصول سئو (SEO)
سئو (SEO) از جمله مهارتهای حوزه وب هست که به فرآیندها برای بهینهسازی وب سایتها در موتورهای جستجو گفته میشود. با استفاده از سئو قادر هستی که صفحات سایت رو در موتورهای جستجو مثل گوگل و یا بینگ بالا بیاری و در نتایج اول سرچ کاربران قرار بگیرید و بیشتر دیده بشوید. سئو سایت در دو بخش کلی از سئو داخلی و یا خارجی شکل گرفته. البته قرار نیست تا متخصص فرانت اند در زمینه طراحی سئو حسابی استاد باشه، اما لازمه تا حدود قابل قبولی از اصول سئو سایت بدونه و از همین دانش در هر چه بهتر شدن طراحی و برنامه نویسی فرانت اند استفاده کند.
7. مهارت حل مسئله
متخصصین فرانت اند باید از توانایی بالایی برای حل مسئله برخوردار باشند. هر پروژه به تنهایی دنیای کاملاً متفاوتی هست و هر نوع طراحی سایت به تنهایی با هزاران نوع چالش و مسأله رودررو هست. اگه قراره تا در توسعه سمت کلاینت کار کنید و به عنوان برنامهنویس فرانت اند فعالیت کنید، لازمه تا مهارتهای حل مسئله خودت رو تقویت کنی و از توانایی تفکر منطقی، تحلیل و خلاقیت برخوردار باشی و از لحاظ روحی توانایی روبهرو شدن با مشکلات و گاهاً چالشهای سخت برنامه نویسی رو داشته باشید.
8. خلاق بودن
آخرین مهارت، شاید مهمترین آنها باشه. زمانی که لازمه تا در طراحی صفحات وبسایت برای محیط فرانت اند خلاقیت داشته باشید. خلاقیت هنر خلق ایدههای نو و جدید از دل بسترهای قدیمی و ابزارهای شناخته شده هست. با قدرت خلاقیت بهتر و حرفهایتر قادر هستی که از فریم ورکها استفاده کنی و برنامهنویس قدرتمندتری باشید.
چرا باید برنامه نویسی فرانت اند رو یاد بگیرید؟
برنامه نویسی فرانت اند نیمی از کارهای طراحی سایت هست و فرصتهای شغلی بسیار زیادی داره و درآمدش در کل خوبه. جزو شغلهای نوین و البته آیندهدار محسوب میشه. البته از اون دست مشاغل هست که لازمه تا همیشه آپدیت باشید و دائماً مطالعه کنی و مباحث بهروز رو یاد بگیرید. برنامه نویسی فرانت اند ممکنه تا شغل ایدهآل شما باشه، چون:
- محیط برنامه نویسی مدرن، جذاب و روبهرشد داره و هر روز بازار کارش بزرگتر میشه
- با استفاده از فرانت اند قادر هستی که بخشهای قابل مشاهده وبسایت ها و یا اپلیکیشنها رو طراحی کنید
- در این محیط با کاربران واقعی اینترنت روبرو هستی و به نسبت از محیط خشک بک اند جذاب تر هست
- فریم ورکها و کتابخانههای خیلی زیاد و جامع برای برنامه نویسی فرانت اند طراحی شده که کد نویسی در این محیط رو سادهتر میکند
- دائماً در حال تحول و بروزرسانی هست و هیچ وقت قدیمی و منسوخ نمیشود. البته باید مراقب باشی که خودت با اطلاعات قدیمی و عدم بروزرسانی داشتهها منسوخ نشوید!
فرانت اند چه فرقی با بک اند (Back End) داره؟
فرانت اند (Front End) و بک اند (Back End) دو بخش مستقل اما در ارتباط با هم در هر وبسایت و یا وب اپلیکیشن هستند. بک اند بخش لایههای زیرین وبسایت هست. جاییکه توسط کاربرها دیده نمیشه و قراره تا ارتباطات وبسایت با سرور و پایگاه داده انجام بشود. در واقع بک اند هسته و یا مغز هر سایت هست و وظیفه کنترل منطقی رو بر عهده دارد.
در مقابل فرانت اند در لایههای رویه وبسایت و یا اپلیکیشن قرار گرفته که محیط تعاملی با کاربرها رو میسازه و المانهای نمایشی و گرافیکی وبسایت ها رو نشان میدهد. کاربرها محیط طراحی شده Front-End رو میبینند و با آن تعامل میکنند. حالا وقتی کاربر روی یه بخشی از سایت کلیک میکنه، در واقع المانی از محیط فرانت اند رو انتخاب کرده و طبق برنامه نویسی فرانت اند، مجموعه دستوراتی تولید میشود. این دستورات برای بخش بک اند ارسال میشوند تا در آنجا به سمت سرور و یا پایگاه داده ارسال شوند. با توجه به نوع برنامه نویسی و هر نوع خواسته کاربر یه سری دستورات در محیط بک اند در حال اجرا هست و کلا کاربر این بخشها رو نمیبینه، اما نتایج از طریق بک اند مجدداً برای فرانت اند ارسال میشود. فرانت اند و بک اند دو محیط مستقل از بخشهای جلویی و پشتی وبسایت هستند که کنار هم محیط پویا و عملیاتی هر سایت و یا اپلیکیشن رو میسازند.
درآمد و بازار کار متخصصین فرانت اند
به عنوان یه شغل آیندهدار کاملاً دست باز و پولساز قادر هستی تا بر روی برنامه نویسی فرانت اند حساب باز کنید. فرانت اند حالا از جمله مهارتهای نوین دنیای کامپیوتر و اینترنت هست که همهی سایتها به متخصصین این حوزه نیاز جدی دارند.
برنامه نویسی فرانت اند از جمله شغلهای پولساز در دنیا هست و یه متخصص کاربلد فرانت اند قادر هست تا ۶۵ الی 110 هزار دلار در هر سال درآمد داشته باشه. البته این مقدار درآمد در ایران محقق نیست و بهتره که سطح انتظارات خودتان رو با همون معیار ریالی حساب کنید. با این حال برنامه نویسی Front-End در دستهبندی بهترین و پویاترین شغلهای بازار کار ایران در حوزه علوم کامپیوتری هست و یه سری مشاغل مستقیم و یا با واسطه به این مهارت ارتباط دارند. مشاغلی مانند:
- Front-End Developer
- Front-End Engineer
- CSS/HTML Developer
- مهندس توسعهدهنده UI
- Mobile Front-End Developer
- Front-End Expert SEO
با یادگیری برنامه نویسی فرانت اند در مدت زمانی کوتاه به همگی این مشاغل و البته درآمد خوب و محیط کار پویا دسترسی دارید. این فرصت میتونه برای تو باشه تا در بازه کوتاه پس از طی شدن دوره آموزش فرانت اند در این محیط وارد بشوید و چه برای کار در تیمهای گروهی و چه به شکل فرایلنسری پروژههای مختلف رو اجرا کنید.
سؤالات متداول برنامه نویسی فرانت اند
UI چیه و چه فرقی با UX داره؟
UI و UX هر دو از مهارتهای جامع فرانت اند هست. UX برای نحوه تعامل کاربر با نرمافزار و یا وبسایت هست و در مقابل UI برای نمایش المانها در صفحات سایت و یا اپلیکیشن استفاده میشه.
اولین قدم برای یادگیری فرانت اند چی هست؟
در اولین قدم باید زبانهای برنامه نویسی پایه فرانت اند از قبیل HTML، CSS و جاوا اسکریپت رو یاد بگیرید.
آیا لازمه تا برای یادگیری فرانت اند از اصول طراحی واسط کاربری UI بدونیم؟
بله، UI به معنای خلق واسط کاربری برای طراحیهای تعاملی و تجربه کاربر از بخشهای کلیدی در آموزش فرانت اند هست.
آیا لازمه تا همه فریم ورک های CSS رو یاد بگیریم؟
خیر، برای کار با CSS یادگیری یک یا دو فریم ورک کافیه و اگه تازهکار هستید، بهتره تا فریم ورک بوت استرپ رو یاد بگیرید.
بهترین فریم ورک جاوا اسکریپت چی هست؟
جاوا اسکریپت چندین مدل فریم ورک داره که از میان اونها یادگیری ری اکت (React) در اولویت قرار داره.
Node.js چیه؟ چه ارتباطی با فرانت اند داره؟
Node.js یه بستره که در محیط بک اند اجرا میشه و هیچ ارتباطی با فرانت اند نداره. اما اگه لازمه تا از زبان قدرتمند جاوا اسکریپت که برای فرانت اند هست، در محیط بک اند کد نویسی کنی، باید از این پلتفرم استفاده کنید.